Rezerwaty przyrody w Województwie Świętokrzyskim

Opis rezerwatu

Rezerwat położony jest na terenie gminy Brody, na północ od miejscowości Bór Kunowski, na gruntach własności Skarbu Państwa znajdujących się w zarządzie Nadleśnictwa Starachowice. Znajduje się w centrum dużego kompleksu leśnego - Puszczy Iłżeckiej, który stanowi miejsce o znacznych walorach geologicznych, edukacyjnych, turystycznych i rekreacyjnych. Występujące tu formy krasowe stanowią jeden z najlepszych przykładów krasu zakrytego, czyli rozwiniętego w wapieniach górnojurajskich leżących pod kilkumetrową warstwą osadów piaszczystych. Zapadnie Doły (zwane również Zapadłymi Dołami) stanowią zespół nieckowatych zagłębień o średnicy od kilku do kilkudziesięciu metrów i głębokości od 1 do 3 m, czasem o większej głębokości, z których część połączona jest krętym korytem, wspólnie tworząc ślepą dolinkę krasową. Dolinka biegnie generalnie w kierunku północnym i rozpoczyna się na terenie wychodni niekrasowiejących skał środkowojurajskich, gdzie ma charakter normalnej doliny erozyjnej ze stałym ciekiem wodnym, miejscami widoczne jest jedynie zabagnione koryto. Wkraczając na teren wychodni wapieni górnojurajskich, na odcinku o długości około 200 m, nabiera charakteru ślepej dolinki krasowej. Dolinka ta zamknięta jest lejem z ponorem, w który okresowo spływa woda. Jest to lej krasowy o średnicy kilkunastu metrów i głębokości około 4–5 metrów. Zazwyczaj zaczopowany i zabagniony, co pewien czas ulega on gwałtownemu udrożnieniu, co wskazuje na istnienie pod lejem podziemnej formy krasowej w postaci studni lub korytarza. Ponad ponorem znajduje się ścianka z wapieni o wysokości około 1,2 m, nad którą wznosi się zbocze zbudowane z piasków z domieszką żwiru. W dolnej części zbocza powstało okresowo odmładzające się osypisko o wysokości około 2 m. Drzewostan w rezerwacie zbudowany jest głównie z sosny. Domieszkę stanowią: brzoza, dąb oraz jodła. Na obszarze rezerwatu przyrody Zapadnie Doły występują trzy zespoły leśne: wyżynny jodłowy bór mieszany, grąd subkontynentalny, kontynentalny bór mieszany ze znacznym udziałem jodły. Na terenie rezerwatu znajduje się pomnik przyrody – dąb szypułkowy „Maciek”, wyróżniający się pokaźnymi rozmiarami oraz zaawansowanym wiekiem (ok. 400 lat). Rezerwat powstały w ramach inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”.