- Gmina
- Chęciny
- Data utworzenia
- Powierzchnia rezerwatu
- 7,83 ha
- Powierzchnia otuliny
- —
- Rodzaj rezerwatu
- Przyrody nieożywionej
- Udostępnienie
- Udostępniony
- Rodzaj udostępnienia
-
- Ruch pieszy
Cel ochrony
Zachowanie wychodni wapieni dewońskich wraz z rozwiniętą w nich jaskinią krasową „Raj” posiadających najbogatszą z dotychczas odkrytych w Polsce jaskiń szatę naciekową oraz namuliska zawierające cenne warstwy kulturowe.
Opis rezerwatu
Rezerwat położony jest w Nadleśnictwie Kielce, około 3,5 km na północny wschód od centrum Chęcin. Obejmuje zalesione wzniesienie o nazwie Malik (270 m n.p.m.) i znajdującą się w jego obrębie jaskinię krasową powstałą w wapieniach dewonu środkowego. System jej korytarzy ma długość 240 m, z czego 180 m udostępnionych jest do zwiedzania. Swą nazwę zawdzięcza pięknej szacie naciekowej powstałej wskutek przesączania się wody przez nadkład wapienny i wytrącania się kalcytu (węglanu wapnia) na stropie i ścianach jaskini. Najliczniejsze są nacieki pionowe: stalaktyty, stalagmity oraz stalagnaty. Spośród nich najciekawsze są tzw. makarony, czyli stalaktyty o kształcie rurek, wewnątrz których spływa woda a kalcyt wytrąca się na ich końcach. W kilku częściach jaskini występuje nawet 100-200 stalaktytów na 1 m2 , co jest niespotykane w innych jaskiniach na terenie Polski. Inne formy to polewy naciekowe, pola ryżowe, draperie, zasłony, żebra, nacieki kalafiorowe i perły jaskiniowe. Nacieki mają różnorodne zabarwienie, co jest związane z domieszką różnych związków m.in. żelaza i manganu. Również namulisko, pochodzące z czasów ostatniego okresu lodowcowego, zawiera cenne warstwy kulturowe z kamiennymi narzędziami używanymi przez przebywającego tu człowieka paleolitycznego oraz szczątki kostne dawnych zwierząt. Jest to najdalej na północ wysunięte znane stanowisko gdzie stwierdzono ślady bytności neandertalczyka.
